Ik denk dat ik nog nooit in mijn leven een puntkomma heb geschreven, noch een gedachtestreepje, noch een dubbele punt, laat staan een asterix. Of moet dat zijn: asterisk? Nu schrijf ik blijkbaar toch een dubbele punt. Moet daar dan een hoofdletter achter, achter een dubbele punt? Ik weet dat allemaal niet en ik heb eerlijk gezegd ook geen zin om dat soort regels te gaan nakijken. Ik maak toch nooit lange zinnen. Ik heb dat soort leestekens niet nodig.
\nIk gebruik wel altijd een persoonlijk voornaamwoord, een persoonsvorm en een onderwerp. Ik vind: zinnen zonder werkwoorden. Zonder onderwerp. Vreemd, toch? Zeker voor Vlamingen. Houden niet van spreektaal. Zinnen als: \u2018Sandra sliep; droomde van\u2026, van ja, van wat droomde ze\u2026?\u2019 Drie puntjes op het einde van een zin. Vind ik ook zo raar.
\nLigt dat aan het onderwijs bij ons in Belgi\u00eb? Ik heb die drang om echte zinnen te maken meegekregen van de meester en de juffrouw, vermoed ik. \u2018Vermijd de puntkomma en de gedachtestreepjes, die zorgen alleen maar voor verwarring waar ze net voor duidelijk zouden moeten zorgen. Vermijd spreektaal. Maak altijd een korte zin met onderwerp, persoonsvorm en een of ander voornaamwoord. Vermijd bijzinnen, vermijd onderschikkingen, verkies de nevenschikking maar vermijd het gebruik van de voegwoorden \u2018want\u2019 en \u2018maar\u2019 in de nevenschikking. Veel te uitleggerig. Zet zoveel mogelijk een punt wanneer u een gedachte afrondt.\u2019
\nAf en toe stoot ik op bijdragen in kranten en tijdschriften die dan over stijl en stijlmiddelen gaan. Er wordt ons al jaren op het hart gedrukt de uitdrukking \u2018het feit dat\u2019 absoluut nooit meer te gebruiken. Die uitdrukking is lelijk, zij is fout, zij is dom. Het is een laf middeltje dat luieriken gebruiken die geen stijl hebben, letterlijk en figuurlijk. \u2018Het feit dat je een zanger bent hoeft nog niet te betekenen dat je naast je schoenen moet gaan lopen.\u2019 Die zin moet dan vervangen worden door: \u2018OK, je bent een zanger, maar je moet nu niet naast je schoenen gaan lopen.\u2019 Er staat net hetzelfde maar zin twee is eenvoudiger en vlotter. Toch heb ik persoonlijk de uitdrukking \u2018het feit dat\u2019 al dikwijls in het dagelijkse leven gebruikt. Ik zei, echt waar, onlangs nog tegen een vriend van mij: \u2018het feit dat gij te veel gezopen had gisterenavond terwijl gij verondersteld werd nuchter te blijven, heeft mij enorm op mijn systeem gewerkt.\u2019
\nHet streven naar de korte, vlotte zin. Vindt dat zijn oorsprong in de angst voor de anakoloet die ze ons in de lessen Nederlands hebben proberen inprenten? \u2018De anakoloet is de zin die niet op de juiste manier hoewel hij misschien aantoont dat de regels niet in alle gevallen voorzien en er eentje op te schrijven niet meevalt hoewel je ze ik tenminste voortdurend uitspreek.\u2019 Maar zelfs deze onleesbare zin van Battus die als voorbeeldzin in de Dikke van Dale staat kan ik enigszins begrijpen. De zin loopt niet, maar we begrijpen wel waar hij heen wil.
\nHeeft er al iemand Proust gelezen? Daar is in eerste instantie ook geen touw aan vast te knopen. Maar zelf neem ik Proust altijd mee op vakantie. Even genieten, denk ik dan. Puzzels oplossen, daar hou ik wel van op tijd en stond.
\nStephen Fry, de Britse acteur en schrijver van wie ik zowat alles heb gelezen, schrijft zinnen als: \u2018Well, I am sure that the British Press Guild, or whatsomever body has offered this wireless trophy to us, did so with the very best intentions, but I am bound to to remark that I think it is a terrible mistake.\u2019 Dat kan vanzelfsprekend korter en bondiger.
\nIk zit hier nu ook de nieuwe roman van Ian MacEwan te lezen en ik stel vast dat hij, wellicht om de anakoloet te omzeilen, veelvuldig gebruik maakt van het gedachtestreepje: \u2018Er gaat een nieuwe visie komen \u2013 er is altijd weer een nieuwe visie- op het rampenplan van het ziekenhuis.\u2019 Ja, zo kan ik het ook. Elke gedachtegang kan onderbroken worden door een tussenwerpsel tussen gedachtestreepjes. Maar goed, zo werkt nu eenmaal het brein natuurlijk. Terwijl men iets zegt of schrijft, denkt men alweer aan iets anders. Dan is het ook logisch dat men een gedachte tussen andere gedachten werpt.
\nWeet u wat ik vind? Ik vind het in wezen allemaal goed. Stijl hoeft geen wetenschap te zijn.
\nDe veiligste manier om de woekering in de taal en de stijl tegen te gaan is dat iedereen op school wordt aangeleerd te schrijven zoals Hemingway. Dat was een schrijver. Hij schreef boeken. Korte boeken. Met korte zinnen. Hij dronk. Enorm veel zelfs. Hij won de Nobelprijs. Voor literatuur. Hij was een visser. En een jager. Mojito was zijn lievelingsdrank. Of was het Cuba Libre? Dat zoek ik straks wel even op. Op een dag zei Hemingway het leven vaarwel. En dit uit vrije wil. Hij schoot zichzelf naar de eeuwige jachtvelden. Met zijn revolver.
\nZo kan het dus ook. Daar hebt u helemaal geen gedachtestreepjes, puntkomma\u2019s, anakoloeten en nevenschikkende voegwoorden voor nodig.<\/p>\n
LUC DE VOS<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ik denk dat ik nog nooit in mijn leven een puntkomma heb geschreven, noch een gedachtestreepje, noch een dubbele punt, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-1055","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-columns"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gorki.be\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1055","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gorki.be\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gorki.be\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gorki.be\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gorki.be\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1055"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gorki.be\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1055\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4680,"href":"https:\/\/gorki.be\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1055\/revisions\/4680"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gorki.be\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1055"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gorki.be\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1055"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gorki.be\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1055"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}